uluslararasibursafilmfestivali.com
TALİP KOÇ
Kırmızı Perde
Bursa Tiyatro Gazetesi
Sahibi-Genel Yayın Yönetmeni
6_edited.jpg
1930 I ŞUBAT
1930 I MART
1930 I NİSAN
1930 I MAYIS
1930 I HAZİRAN
1930 I TEMMUZ
1930 I AĞUSTOS
1930 I EYLÜL
1930 I EKİM
1930 I KASIM
1930 I ARALIK
1931
1932
1933
1934
1935
1936
1937
1938
1939
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
16
DARÜLBEDAYİ’DE BUGÜN…
SAAT: 21.30 / ÇİFTE KERAMET
KADIN POLİS OLURSA
BU KOMEDİ,
KADINLARI FENA HALDE KIZDIRMIŞ
 
   Darülbedayi kadınların polis oldukları
takdirde ne gibi şeyler yapacaklarını
gösterir bir komedi temsil etmiştir.
Bu komedide birkaç kadın polise
Külhanbeyler, serseriler aşık olmakta,
gece nöbetinde olan kadın polisler
nöbetlerini terkederek aşıklarıyla
baloya gitmekte, kavgalara şahit oldukları
zaman ağlamakta ve en nihayet hepsi birden
istifa ederek polislikten vazgeçmekte idiler.
 
   Kadın Birliği üyelerinden bazıları
bu piyesi sahnelenmesini engellemek
istemişlerdir. Diğer bir kısım bunu hoş
karşılamışlardır.
   
   Güzel Sanatlar Birliği’nde Saat:17.00 de
tek perdelik bir oyun sahnelemiştir.
 
Cumhuriyet Gazetesi
01.Ocak.1930
Sahife:3
DARÜLBEDAYİ’DE BUGÜN…
SAAT: 20.30 / HAYDUTLAR
SAAT: 21.30 / HIZIR
DARÜLBEDAYİ’DE
RAMAZAN HAZIRLIĞI
 
 Ramazan yaklaştı, Darülbedayi’nin ramazana 
ait hazırlıkları hakkında malümat almak üzere
kendisini ziyaret eden muhabirimize
Darülbedayi Müdürü Suphi Bey demiştir ki:

“…Ramazana daha bir ay var. Kanunusanide
(Ocak ayında) temsil edilecek piyeslerin aylık
programını hazırladık.

Ramazan şubata tesadüf ettiği için, şubat
programı,aynı zamanda ramazanda temsil
edilecek piyesleri de ihtiva edecektir. Tabiatile,
ramazanda, p.tesi geceleri de temsil
verilecektir. Ramazana mahsus 7-8 
piyes
hazırladığımız doğru değildir. Mevcut piyeslerle
o zamana kadar kabulü muhtemel piyesler
temsil edilecektir. 

Cumhuriyet Gazetesi
02.Ocak.1930
Sahife:2
GÜZEL SANATLAR BİRLİĞİ’NDE
TİYATRO…
 
Darülbedayi sanatçıları,
Güzel Sanatlar Birliği’nde Saat:17.00 de
tek perdelik bir oyun sahnelemiştir.

Cumhuriyet Gazetesi
03.Ocak.1930
Sahife:4
DARÜLBEDAYİ’DE BUGÜN…
SAAT:20.30 / HAYDUTLAR
SAAT:15.30 / HIZIR
SAAT:21.30 / HIZIR
VİCENTE ESCUDERO
VİCENTE ESCUDERO.jpg
15
TİYATRO TEMSİLLERİNDE DE
YER ALAN,
FLAMENKO DANSÇISI
VİCENTE ESCUDERO
İSTANBUL’DA…
 
Tiyatro temsillerinin yanı sıra filmlerde de rol alan Vicento Escudero ekibi ile birlikte bu akşam 18.00 ile 21.30 da Fransız Tiyatrosu’n da dans gösterisi sundu. 

Cumhuriyet Gazetesi
03.Ocak.1930
Sahife:4
DARÜLBEDAYİ’DE BUGÜN…
SAAT:20.30 / HAYDUTLAR
SAAT:21.30 / BEKARLAR
DARÜLBEDAYİ’DE BUGÜN…
SAAT:20.30 / HAYDUTLAR
SAAT:21.30 / BEKARLAR
DARÜLBEDAYİ’DE BUGÜN…
SAAT:20.30 / HAYDUTLAR
SAAT:21.30 / BEKARLAR
İNKILAP TİYATROSU
VE KONSER HEYETİ VODVİL TEMSİLİ:
KAYSERİ ASRİLERİ
 
İnkılap Tiyatrosu ve Konser Heyeti’nin
‘Kayseri Asrileri’ (BKZ-1.) Vodvil Temsili
(BKZ-2.) Şehzadebaşı Ferah Tiyatrosu’ nda
sahnelendi…

 
BKZ.1: ASRİ: Çağdaş
BKZ.2: VODVİL: Toplumsal sorunları mizahi
bir yaklaşımla hicveden 
tiyatro türü.

Cumhuriyet Gazetesi
06.Ocak.1930
Sahife:4
MUALLİM FAHRİ BEY’İN
ÖĞRENCİLERİ MÜSAMERESİ
 
Muallim Fahri Bey’in kız öğrencileri tarafından
Darüttalim Salonu’n da müsamere
sahnelenmiştir.


Akşam Gazetesi
06.Ocak.1930
Sahife:8

Cumhuriyet Gazetesi
06.Ocak.1930
Sahife:6
DARÜLBEDAYİ’DE BUGÜN…
SAAT:20.30 / HAYDUTLAR
 
İSTANBUL BELEDİYESİ’NDEN
TİYATROLARA
ELEKTRİK TERTİBATI UYARISI
 
İstanbul Belediyesi şehir hudutlarında bulunan
tiyatro salonlarına elektrik tertibatının
yenilenmesi konusunda bir hafta süre verdi…

 
Cumhuriyet Gazetesi
07.Ocak.1930
Sahife:2
DARÜLBEDAYİ’DE BUGÜN…
SAAT:20.30 / HAYDUTLAR
 
DARÜLBEDAYİ’DE BUGÜN…
SAAT:15.30 / SÜT KARDEŞLER
SAAT:21.30 / TEYZE HANIM
DARÜLBEDAYİ’DE BUGÜN…
SAAT:21.30 / ÇAM SAKIZI
Naşit, Amelya Özcan.jpg
NAŞİT-AMELYA ÖZCAN
NAŞİT ÖZCAN’ IN
24.SANAT YILI GECESİ
YER:ŞEHZADEBAŞI MİLLET TİYATROSU

PROGRAM:
-Naşit ve Fahri Bey’lerin
taklitli komedileri
-Komik Şevki Bey Komedisi
-KÜÇÜK BEYLER:3 PERDE
-KOLERA MİKROBU:1 PERDE
DARÜLBEDAYİ’DE BUGÜN…
SAAT:20.30 / HAYDUTLAR
 
DARÜLBEDAYİ’DE BUGÜN…
SAAT:21.30 / ÇAM SAKIZI
Feriha Tevfik.jpg
SONRAKİ YILLARDA,
İSTANBUL VE
ANKARA ŞEHİR TİYATROSU’NDA DA
GÖREV ALACAK,
FERİHA TEVFİK
TÜRKİYE 2.GÜZELİ SEÇİLDİ…
1930
CUMHURİYET GAZETESİ
TÜRKİYE GÜZELLİK YARIŞMASI
Feriha Tevfik (Sağdan birinci)
(TALİP KOÇ ARŞİVİ)
Sonraki yıllarda sinemanın yanı sıra,
Muhsin Ertuğrul’un ricası ile Darülbedayi’de (Şehir Tiyatrosu) görev alacak Feriha Tevfik kendisine tiyatronun kapısını aralayacak Türkiye Güzellik Yarışması’n da ikinci oldu.
Aralarında Darülbedayi’den Vasfi Rıza Zobu, Bedia Muvahit’in de bulunduğu jüri üyelerinin oylarıyla kazandığı ikincilik ünvanının yanı sıra bir evvelki yıl yine Cumhuriyet Gazetesi’nin düzenlediği yarışmada birinci olmuştu.
DARÜLBEDAYİ’DE BUGÜN…
SAAT:21.30 / HAYVAN, FİKRİ YEDİ
                    / GÖRÜCÜ
DARÜLBEDAYİ’DE BUGÜN…
SAAT:21.30 / HAYVAN, FİKRİ YEDİ
                    / GÖRÜCÜ
1930
CEMAL SAHİR
(M.CEMALETTİN KEHRİBARCIOĞLU)
Türkiye’nin Avrupa’da eğitim görmüş
‘İlk Opera Sanatçısı’
(TALİP KOÇ ARŞİVİ)
celal sahir.jpg
SAHİR OPERETİ
KIŞ TEMSİLLERİNE BAŞLADI…
-ÇARDAŞ FÜRSTİN OPERETİ-
   Dönemin gençliğinin Avrupa Müziği ile ilk tanışmasına vesile olan (BKZ-1) operet 28.Mart.1922 yılında Şehzadebaşı’nda ki bir dönem Muhsin Ertuğrul’un işletmeciliğini de yaptığı Ertuğrul Sineması’nda ilk kez sahnelenir.
   Operetin ve kurucusu Cemalettin Bey’in de soyadının isim babası dönemin ünlü şairi Celal Sahir (Erozan) dır.
   Macaristan’da ziraat eğitimi alırken
Dönemin Budapeşte Konsolosu Ahmet Hikmet Bey’in desteği ile Budapeşte Konservatuvarı’na yazılır. Birinci Dünya Savaşı ile birlikte Viyana’ya geçer ve Burg Tiyatrosu’nda çalışmaya başlar. Sonrası geldiği Türkiye’de  İstanbul Operet Heyeti’ne girer. Babasının desteği ile Sahir Opereti’ni
kurar.
   ‘Çardaş Fürstin’ ilk sahnelendiğinde
150 temsille dönemin rekorunu kurar.
Emmerich Kalman’ın eserinden Ferah Sineması’nın sahibi Mehmet Enver Şimşek tarafından dilimize çevrilmiştir.
   Sahir Operetinin 1930 yılı ilk temsili olan ‘Çardaş Fürstin’ Ferah Tiyatrosu’nda
sahnelenecektir.
 
BKZ.1:
1930.09.EYLÜL / HALDUN TANER
Sazlı Operetten Çardaş Furstin’e Cemal Sahir
   İsmini, Abdülhah Hamid Tarhan’ın
TARIK isimli ‘tiyatro oyunundan’
alan,
‘Tiyatro Eserleri’ koleksiyonu da
bulunan,
 
GİRESUN MİLLETVEKİLİ
GAZETECİ-YAZAR HAKKI TARIK US
SİLAHLA YARALANDI…
hakkı tarık us.jpg
17
1930
CUMHURİYET GAZETESİ
1930.14.OCAK
 (TALİP KOÇ ARŞİVİ)
18
20
22
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
DARÜLBEDAYİ’DE BUGÜN…
SAAT:21.30 / HAYVAN, FİKRİ YEDİ
                    / GÖRÜCÜ
Gabrielle Robinne .jpg
GABRİELLE ROBİNNE
 (TALİP KOÇ ARŞİVİ)
Dünyanın en eski tiyatrosu
COMÈDİE FRANÇAİSE oyuncuları
Gabrielle Robinne ve Renè Alexandre İstanbul’da…

 
 
COMÈDİE FRANÇAİSE
-GABRİELLE ROBİNNE
-RENÈ ALEXANDRE 
1930.15.OCAK: LA FUGUE / SAAT:21.30
 
1930.16.OCAK: LE DUEL / SAAT:15.30

YER: İSTANBUL:FRANSIZ TİYATROSU
   Dünyanın en eski tiyatrosu COMÈDİE
FRANÇAİSE oyuncuları Gabrielle Robine ve Renè Alexandre İstanbul’da...
   Fransız Tiyatrosu’nda iki gün arka arkaya LA FUGUE ve LE DUEL eserlerini sahnelediler.
   İki oyuncu özellikle Gabrielle Robine
sessiz sinemanın dünyada önde gelen yıldızları arasındadır.
DARÜLBEDAYİ’DE BUGÜN…
SAAT:20.30 / HAYDUTLAR
 
HAREKET GAZETESİ  tanıtımlarında
‘tiyatro oyunununa’ atıfta bulundu…
Hareket Gazetesi 1930.jpg
16.OCAK.1930
AKŞAM GAZETESİ
SAHİFE-7
(TALİP KOÇ ARŞİVİ)
Selami İzzet Sedes.jpg
SELAMİ İZZET SEDES
TİYATRO
HAYVAN FİKRİ YEDİ
   Bir yazı münasebetiyle…
   Pazartesi günü Vedat Nedim’in
‘Hayvan fikri yedi’ eserini kabadayı bir ifade ile tenkide yeltenen ve bu münasebetle tiyatro eleştirmenlerine
arsızca çatan imzasız bir yazı okudum.
   Yazısının başlığında ‘Hayvan Fikri Yedi’ nin geçen ayın en mühim oyunu olduğunu itiraf eden bu yargılaması kıt, küstah yazara evvela şunu söyleyelim, ki önemli yazılarında takma isim kullanmak utanmazlıktır. Sebepsiz birini yermek terbiyesiz mahalle çocuklarına yakışır. Bizim tiyatro eleştirmenleri kadar tiyatrodan anlamayan seyirci az bulunur…
Bu bir iddiadır ki doğruluğunu her zaman ispata hazırız, dedikten sonra
Bunu ispat lazım gelir, aksi terbiyesiz mahalle çocukluğu olur…Sözümü kavrıyor musun, maskeli (takma adlı) küçük bey!...
   Sana cevap vermeye değmezdi;
eğer yazını küstahça bir gururla yazmamış olsaydın, anlamsız sözlerini mütevazi bir üslupla dile getirseydin, güler geçerdim; fakat taşı öyle yüksekten atıyorsun ki, tuttuktan sonra fırlatmamak elimden gelmedi.
   Gelelim söylediğin yalan ve manasız sözlere:
 
1.SEN MÜFTERİSİN (İFTİRACISIN)
“…Tiyatro eleştirmeni diye geçinenlerin
çoğu eseri övdü…Eser sözde bilinçli
bir tez piyesi olma iddiasındadır.”
diyorsun.  
   Bir kere eseri eleştirmenlerin çoğu
övmedi. İ.Necmi Bey (İbrahim Necmi Dilmen) tenkit etti. O da ‘Hayvan Fikri
Yedi’ de tez aradı. Bendenize gelince.
Eserde tez yoktur, güzeldir dedim.
   Görüyorsun ki eser methedilmemiş.
Vedat Nedim Bey’e (Vedat Nedim Tör)
her ne olursa olsun çatmak için, neden eleştirmenlere saldırıyorsun?...
 
1.SEN ŞUURSUZSUN
   Deyip geçmiyorum, ispat edeceğim.
   ‘Darülbedayi’nin artık yozlaşmaya
başladığının en büyük şahidi bu ‘fikri
yiyen hayvandır’ buyuruyorsun.
   Oy çocuğum, o tiyatrodan anlamaz
dediğin eleştirmenler, bu sezonun başından beri Darülbedayi’nin
yozlaşmaya başladığını söylüyorlar. Eğer bilinçli bir insan olsan bu hususta
aynı fikirde olduğun eleştirmenleri anlayışsızlıkla suçlamazdın.
3.SEN KORKAK BİR KİNDARSIN
   Her nedense bana ve muhakkak
Vedat’a (Vedat Nedim Tör) kinin var.
Kinin olmasaydı, durup dururken bana
Çatmazdın, esasen eleştirilen Vedat’ın
son eserini körü körüne baltalamazdın.
Eğer korkak olmasaydın, eseri methettim diye açıkça bana çatar, diğer arkadaşlara sataşmaz, makalene
imza atardın.

3.SEN SAÇMALIYORSUN
   “…Salonda kimsecikler yoktu…” diyorsun. Salı, çarşamba, cumartesi
geceleri ile cuma günü gündüz gitmedin galiba. Muhakkak son gece, pazar gecesi gitmişsindir. İstanbul’da unutma ki bir hafta
üst üste tiyatroyu dolduracak ne halk vardır ne de o halkta para. Eğer sorsaydın diğer gecelerin dolu olduğunu söylerlerdi.
‘Hayvan Fikri Yedi’ bu senenin muvaffak olmuş bir eseridir. Kendi yazdığın gibi, geçen ayın en mühim eseridir.
   Sen yazında Vedat Nedim’e bir sual
sormuşsun. Geçen ayın en mühim eseri dediğin eseri ne diye baltalıyorsun?...Aynı suali, ben sana soruyorum küçük bey: O ne perhiz, bu ne lahana turşusu?
 
AKŞAM GAZETESİ